Temel amaç ve hukuki çerçeve
Zorunlu trafik sigortası, motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen ve işletenin sorumluluğuna giren zararlar için düzenlenen mali sorumluluk sigortasıdır. Kazada kusurlu olan tarafın karşı tarafa verdiği zararın poliçede ve ilgili mevzuatta belirlenen sınırlar içinde karşılanmasını sağlar. Bu nedenle trafik sigortasının merkezinde sigortalı otomobilin tamiri değil, zarar gören diğer kişiler vardır. Araç sahibi poliçeyi araç trafiğe çıkmadan önce yaptırmalı ve geçerlilik süresini takip etmelidir. Poliçenin varlığı, her hasarın sınırsız biçimde karşılanacağı anlamına gelmez; kusur, zarar türü, genel şartlar ve kaza tarihindeki limitler birlikte değerlendirilir.
Kimleri ve hangi zararları ilgilendirir?
Bir çarpışmada diğer aracın onarım gideri, üçüncü kişiye ait bir eşyadaki zarar veya kazada zarar gören kişiye ilişkin bedensel tazminat talepleri gündeme gelebilir. Trafik sigortası maddi zarar, sağlık giderleri, sürekli sakatlık ve ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma gibi başlıklarda güvence sunar. Sağlık giderlerinin karşılanmasında ayrıca sosyal güvenlik sistemine ilişkin özel kurallar vardır. Her olayın sonucu aynı değildir: Kazanın oluşumu, kusur dağılımı, tazminatın niteliği ve poliçenin başlangıç bitiş tarihleri incelenir. Özellikle birden fazla zarar gören varsa kişi başına ve kaza başına limitlerin ayrı ayrı önem kazanabileceği unutulmamalıdır.
Kendi aracınız için ne yapmalı?
Kendi aracınızın çarpma, devrilme, hırsızlık veya doğal afet gibi risklerine karşı güvence arıyorsanız ayrıca kasko ürünlerini incelemelisiniz. Trafik poliçesi, kaskonun yerine geçmez. Üçüncü kişilere yönelik zorunlu teminatı aşabilecek talepler açısından ihtiyari mali sorumluluk ek teminatları da seçenek olabilir; bunların kapsamı ve limitleri ayrıca sözleşmeye bağlıdır. Sigorta kararını yalnızca prim tutarına bakarak vermek yerine teminatları, olası ek güvenceleri ve şirketin hasar hizmetlerini yan yana değerlendirmek daha sağlıklı bir yaklaşımdır.
Poliçede neleri kontrol etmelisiniz?
Araç plakası ve şasi bilgisi, işleten bilgisi, araç kullanım biçimi, başlangıç ve bitiş tarihi, sigortacı adı ve varsa ek teminatlar poliçede doğru görünmelidir. Özellikle yeni araç aldıysanız önceki sahibin poliçesinin kendi adınıza yapılmış bir poliçe sayılacağını varsaymayın. Düzenlenen poliçenin kaydını e-Devlet üzerindeki SBM trafik poliçesi sorgulama hizmetinden kontrol edebilirsiniz. Herhangi bir uyuşmazlık görürseniz düzenleyen acente veya sigorta şirketinden düzeltme isteyin ve düzeltilmiş belgeyi saklayın.
Tekliften sonra karar verme
Teklif almak için aracın temel bilgileri ve uygun sigortalı bilgileri gerekir; kesin prim, ilgili sistemde değerlendirme yapıldıktan sonra ortaya çıkar. Teklifte iletilen fiyatın hangi tarihe ve hangi araç türüne ait olduğunu sorun. Aynı aracın poliçesinde farklı hasar basamağı, il veya kullanım sınıfı, farklı sonuca yol açabilir. Ödeme öncesi poliçe taslağındaki ad ve kimlik, plaka, tarih ve teminat alanlarını yeniden kontrol edin. Ödeme belgesi ile poliçeyi erişilebilir bir yerde tutmak, kaza anında sigortacıyı doğru belirlemeyi kolaylaştırır.
Gündelik bir kaza örneği
Kavşakta gerçekleşen iki araçlı maddi hasarlı bir kazada karşı tarafın tamponu ve farı zarar görmüş olsun. Sigortacı doğrudan fotoğrafa bakarak rastgele bir ödeme belirlemez; olayın nasıl gerçekleştiğini, kusur değerlendirmesini, hasar belgelerini ve poliçe limitini inceler. Sizin aracınızın aynı kazada gördüğü zarar ayrı konudur. Kasko poliçeniz varsa o ürünün şartlarına göre başvuru yapılabilir. Böyle bir örnek, iki sigortanın birbirinden neden ayrıldığını somutlaştırır.
Sorulması gereken üç soru
Poliçeye baktığınızda önce “kime verdiğim zarar güvence altında?”, sonra “hangi zarar türü ve hangi limit geçerli?”, son olarak “poliçe hangi tarihlerde aktif?” sorularını sorun. Bu üç başlık net değilse yalnızca düşük fiyat size yeterli bilgi vermez. Teklifinizi değerlendirirken muafiyet veya ek ürün olup olmadığını ayrıca öğrenin. Resmi poliçe sorgulaması, düzenlenen belgenin bilgilerinin kontrolü için kullanışlı bir son adımdır.